Η διατροφική επάρκεια της Ελλάδας σε μαλακό σιτάρι.

Η εισβολή των ρωσικών στρατευμάτων στην Ουκρανία έφερε στο προσκήνιο μαζί με την ενεργειακή κρίση και ζητήματα που αφορούν τη διατροφική επάρκεια της Ευρώπης. 

Το σιτάρι, είναι το βασικό προϊόν διατροφής στο βόρειο ημισφαίριο. Οι εξαγωγές σιτηρών της Ουκρανίας προς την Ε.Ε. αυξήθηκαν από 682 χιλιάδες τόνους το 2010 σε 15,9 εκατομμύρια τόνους το 2019, ενώ αντίστοιχα οι εξαγωγές για το καλαμπόκι που χρησιμοποιείται ως ζωοτροφή, από 533 χιλιάδες τόνους σε 14,3 εκατομμύρια τόνους. Η Ευρώπη, βιώνει τη διατροφική απειλή του πολέμου.

Οι ετήσιες ανάγκες της χώρας είναι 900 χιλιάδες τόνοι μαλακού σίτου. Η εγχώρια παραγωγή καλύπτει μόλις το 10%, ενώ από τις εμπόλεμες χώρες, εισάγουμε περίπου το 40% των αναγκών μας. 

Υπο αυτές τις συνθήκες προκύπτει η ανάγκη επανεξέτασης  τη διατροφική μας επάρκειας.

Στη χώρα μας, αμέσως μετά τη λήξη του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, από τους γεωπόνους των γεωργικών εφαρμογών σχεδιάστηκε ο χάρτης των εγχώριων καλλιεργειών για την αποφυγή επισιτιστικής κρίσης. Και τα κατάφεραν. Η Ελλάδα πέτυχε μέσα σε μια δεκαετία να καλύψει με τη δική της παραγωγή τη διατροφή του πληθυσμού της. 

Έκτοτε, σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον όπου τα γεωργικά προϊόντα διακινούνται ελεύθερα σύμφωνα με τους κανονισμούς του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, οι συνθήκες άλλαξαν. Η καλλιέργεια του σίτου δεν προσέφερε μεγάλα περιθώρια κέρδους στους αγρότες, την εγκατέλειψαν. Οι αλευροβιομηχανίες μπορούσαν να εισάγουν πολύ πιο φτηνό αλεύρι από τρίτες χώρες, το έκαναν. Οι καλλιεργητές έστρεψαν το ενδιαφέρον τους σε νέες οικονομικά πιο ελκυστικές καλλιέργειες. 

Η 24 Φεβρουαρίου, άλλαξε τον τρόπο σκέψης της Ευρώπης. Στην Ε.Ε. ωριμάζει η ιδέα για κοινή άμυνα, κοινή εξωτερική πολιτική.

Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η μόνη κοινή πολιτική που εφαρμόζεται στην Ε.Ε. είναι η ΚΑΠ (Κοινή Αγροτική Πολιτική). Υπό τις παρούσες συνθήκες οφείλει και αυτή να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα. Πρόσφατα αποφασίστηκε οι καλλιέργειες των σιτηρών να επιδοτηθούν και να ενταχθούν στο καθεστώς των συνδεδεμένων ενισχύσεων. Εάν πραγματικά θέλουμε να ενισχύσουμε την καλλιέργεια θα πρέπει να προβλεφθεί και η κάλυψη μέρους του κόστους παραγωγής. 

Τα αγροπεριβαλλοντικά μέτρα που εφαρμόζονται από την ΚΑΠ, προβλέπουν την υποχρεωτική δέσμευση εκτάσεων για αγρανάπαυση. Θα ήταν χρήσιμο οι εκτάσεις αυτές να αποδεσμευτούν ώστε να καλλιεργηθούν με σιτηρά.

Την τελευταία δεκαετία ζούμε σε ένα περιβάλλον κρίσεων. Η πρόσφατη υγειονομική κρίση με προβλήματα στις μεταφορές και στην εφοδιαστική αλυσίδα, εξάντλησε τα αποθέματα τροφίμων.

Ακόμα και αν αύριο τελείωνε ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι καταστροφές που αφήνει, θα δυσκολέψουν πάρα πολύ τις ανοιξιάτικές σπορές. Υπολογίζεται ότι δεν θα παραχθούν για το 2022 τουλάχιστον 10 εκατομμύρια τόνοι σίτου.

 

Ο πόλεμος ανέδειξε το αυτονόητο. Οφείλουμε ως χώρα να υποστηρίζουμε τις καλλιέργειες που συμβάλλουν στη διατροφική μας αυτάρκεια, και να παρακολουθούμε μεθοδικά τα αποθέματα τροφίμων.

Ο Λένιν παραμονές της Οκτωβριανής επανάστασης σημείωνε «χτες ήταν νωρίς, αύριο θα είναι αργά». Και για μας, προκειμένου να προλάβουμε την επερχόμενη επισιτιστική κρίση, Τώρα είναι η ώρα.

«Κανένα πρόβατο δε γλίτωσε τη σφαγή παραμένοντας στη στάνη» 2022 02 28 Εφημερίδα "ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ"

 

Ιανουάριος 1996, Λάρισα, κόμβος Βιοκαρπέτ. Οι Αγρότες κατεβάζουν τα τρακτέρ στους δρόμους, και κόβουν την Ελλάδα στη μέση. Νέοι «καπεταναίοι» εμφανίζονται στον κάμπο της Θεσσαλίας, με πολιτική καταγωγή από το ΚΚΕ και τη ΝΔ. Δεν πρόκειται για ιστορικό συμβιβασμό. Ένα σύνθημα τους ενώνει και το φωνάζουν όσο πιο δυνατά μπορούν για να ακουστεί από το Μαξίμου ως τις Βρυξέλλες, «Όλα τα Κιλά όλα τα Λεφτά»

Είναι η εποχή που η Ευρώπη αποφάσισε να αλλάξει αγροτική πολιτική. Είναι η μετάβαση της ΚΑΠ από τις επιδοτήσεις στις ποσοστώσεις και στα ιστορικά δικαιώματα.

Θα ακολουθήσουν και τα επόμενα δύο χρόνια αγροτικές κινητοποιήσεις, μέχρι που θα δοθεί εντολή στα ΜΑΤ να ξεφουσκώσουν τα λάστιχα των τρακτέρ και οι αγρότες θα επιστρέψουν στα σπίτια τους μέσω βουκανιζατέρ.

Είκοσι πέντε χρόνια μετά, στήνονται πάλι μπλόκα. Οι αγρότες θυμούνται και πάλι την παροιμία «κανένα πρόβατο δε γλίτωσε τη σφαγή παραμένοντας στη στάνη».

Μόνο που οι συνθήκες και τα αιτήματα τους σήμερα είναι εντελώς διαφορετικά. Δεν ζητούν αύξηση των επιδοτήσεων ούτε καν αύξηση στην τιμή πώλησης των προϊόντων τους. Ένα είναι το αίτημα: η μείωση του κόστους παραγωγής, το χρόνιο διαρθρωτικό πρόβλημα της Ελληνικής Γεωργίας.

Οι αγρότες μας, με την αναπροσαρμογή στα αγροτικά τιμολόγια του ηλεκτρικού ρεύματος, τις αυξήσεις στις τιμές των λιπασμάτων, των γεωργικών φαρμάκων και εφοδίων, με την άνοδο της τιμής των καυσίμων και με την αύξηση του κόστους διαβίωσης, ασφυκτιούν.

Πρόσφατα, ο αποπεμφθείς Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Λιβανός, εξήγγειλε δέσμη μέτρων που αφορούν τη μετρίαση του κόστους παραγωγής των γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων.

Είναι εμφανές σε όλους εμάς που εμπλεκόμαστε με τον πρωτογενή τομέα, ότι αυτά τα μέτρα δεν θα βελτιώσουν την κατάσταση.

Αναπόφευκτα η αύξηση του κόστους παραγωγής γεωργικών προϊόντων θα οδηγήσει στη μείωση των παραγόμενων ποσοτήτων. Η μειωμένη προσφορά τροφίμων θα αυξήσει τις τιμές πώλησης στον καταναλωτή. Η ακρίβεια στα βασικά αγαθά διατροφής θα δυσκολέψει τη ζωή όλων μας. Ο φαύλος κύκλος της προσφοράς και ζήτησης.

Ο νέος υπουργός ΥΠΑΑΤ δεν έχει την πολυτέλεια του χρόνου. Δεν υπάρχει περίοδο χάριτος από τους αγρότες, πολύ περισσότερο από τους καταναλωτές.

Μέχρι τώρα οι προκάτοχοι του στηρίχτηκαν στις πολιτικές της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Τώρα χρειαζόμαστε μαζί με αυτές και κάτι πιο δυνατό. Μακροπρόθεσμα ας αξιοποιήσει το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που όμως προβλέπει πενιχρούς πόρους για τη γεωργία. Ας το αναθεωρήσουν. Βραχυπρόθεσμα ας εφαρμόσουν εθνική στρατηγική, δεν είναι κακό.

Γεωργική εκπαίδευση

 

·       Τί ισχύει με τη γεωργική εκπαίδευση στη χώρα μας

Ένα από τα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας της χώρας μας, είναι το χαμηλό ποσοστό γεωργικής εκπαίδευσης που καταγράφεται μεταξύ των Ελλήνων αγροτών. Όσον αφορά τη γεωργική εκπαίδευση, η Ελλάδα κατατάσσεται μεταξύ των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην προτελευταία θέση με μόλις το 6,4% των αγροτών της να έχει αποκτήσει πιστοποιημένη γεωργική εκπαίδευση!!!

Στην χώρα μας, η γεωργική εκπαίδευση παρέχεται από τα επαγγελματικά λύκεια, από τις επαγγελματικές σχολές (ΕΠΑ.Σ) του ΕΛΓΟ «ΔΗΜΗΤΡΑ» και γεωτεχνική επιστημονική γνώση από τα πανεπιστήμια της χώρας μας.  Είναι ενδεικτικό της κατάστασης ότι σε επίπεδο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μικρό ενδιαφέρον μαθητών για τα γεωργικά τμήματα.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έχει ως κύριο μηχανισμό αγροτικής εκπαίδευσης τον ΕΛΓΟ “ΔΗΜΗΤΡΑ” ο οποίος έχει ως αποστολή την οργάνωση και υποστήριξη της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης των απασχολούμενων στον αγροτικό τομέα. Λειτουργεί έξι επαγγελματικές σχολές με επτά ειδικότητες και συγκεκριμένα: τη Γαλακτοκομική ΕΠΑ.Σ. Ιωαννίνων, με ειδικότητα: Γαλακτοκομία – Τυροκομία , την ΕΠΑ.Σ. Καλαμπάκας, με ειδικότητα: Ξυλογλυπτική – Διακοσμητική Επίπλου, την ΕΠΑ.Σ. Κρήτης, με ειδικότητα: Θερμοκηπιακές Κατασκευές και Καλλιέργειες, την Αβερώφειος ΕΠΑ.Σ. Λάρισας, με δύο ειδικότητες Ζωοτεχνία & Αγροτικά Μηχανήματα, την. ΕΠΑ.Σ. Αμαρουσίου με ειδικότητα: Φυτοτεχνικές Επιχειρήσεις – Αρχιτεκτονική Τοπίου και την ΕΠΑ.Σ. Νεμέας, με ειδικότητα: Αμπελουργία – Οινοτεχνία.

·       Τι ισχύει στην Τριτοβάθμια γεωτεχνική εκπαίδευση

Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, οι προσφερόμενες θέσεις των εισακτέων στα αμιγώς γεωπονικά τμήματα της χώρας μετά τη συνένωση ΑΕΙ και ΤΕΙ, ανέρχονται σε 5.500 περίπου, εάν σε αυτούς προστεθούν και οι εισακτέοι στα εν δυνάμει γεωπονικά τμήματα το ποσοστό τους ξεπερνά τους 7.500 εισακτέους.

Ως Γεωτεχνικό Επιμελητήριο, μας έχει απασχολήσει η θεαματική αύξηση που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια των γεωπονικών τμημάτων ΑΕΙ και ΤΕΙ, όπως και η αύξηση των εισακτέων στα τμήματα αυτά. Αποτελεί κοινή διαπίστωση όλων μας, ότι στη χώρα μας η τριτοβάθμια εκπαίδευση παράγει πολύ περισσότερους Γεωπόνους και Τεχνολόγους Γεωπόνους από αυτούς που έχει ανάγκη η αγορά. Το γεγονός αυτό δημιουργεί αρνητικές επιπτώσεις στην επαγγελματική σταδιοδρομία των νέων συναδέλφων.

Στο ιδανικό σενάριο πλήρωσης όλων των θέσεων εισαγωγής στα γεωπονικού ενδιαφέροντος τμήματα και αποφοίτησης αυτών, θα έχουμε πολύ περισσότερους γεωπόνους από νέους - εισερχόμενους αγρότες και κτηνοτρόφους ανά έτος.

·       Τι συμβαίνει στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας

Ας δούμε όμως τι συμβαίνει στη Περιφέρειά μας.

Καταρχάς η Δυτική Ελλάδα είναι μια περιφέρεια με πολύ μεγάλη συνεισφορά στην ελληνική γεωργία. Θα μου επιτρέψετε να σας παρουσιάσω μερικούς αριθμούς: στην περιοχή μας υπάρχουν 82.502 γεωργικές εκμεταλλεύσεις, οι απασχολούμενοι στη γεωργία είτε ως κάτοχοι ή μέλη οικογενειών με γεωργική εκμετάλλευση ή ως εποχιακοί εργάτες ανέρχονται σε 142.000 περίπου. Πολύ σημαντικός αριθμός απασχολούμενων για να μας αφήνει αδιάφορους.

Η γεωργική εκπαίδευση δυστυχώς απουσιάζει από την περιοχή μας. Δεν υπάρχει επαγγελματική σχολή του ΕΛΓΟ «ΔΗΜΗΤΡΑ». Ελάχιστοι μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης φοιτούν στα γεωργικά τμήματα των επαγγελματικών λυκείων και η γεωργική κατάρτιση είναι πάρα πολύ περιορισμένη. Είναι σαφές ότι υπάρχει ένα επικίνδυνο κενό που πρέπει άμεσα να καλυφθεί. Εμείς ως Γεωτεχνικό Επιμελητήριο σε κάθε συνάντηση που έχουμε με φορείς προβάλουμε την αδήριτη ανάγκη να αποκτήσει μετα - λυκειακές γεωργικές σχολές η περιφέρεια μας.

·       Η εμπλοκή του ΓΕΩΤΕΕ Πελοποννήσου και Δυτικής Στερεάς Ελλάδας

Ο κ πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών καθηγητής Χρήστος Μπούρας, κατά την πρώτη εβδομάδα ανάληψης των νέων του καθηκόντων, είχε επισκεφτεί τα γραφεία του ΓΕΩΤΤΕ στην Πάτρα, όπου συζητήσαμε διεξοδικά την πρόταση της μεταλυκειακής εκπαίδευσης των αγροτών μας. Η βασική σκέψη ήταν, οι νέοι που επιθυμούν να ασχοληθούν με το αγροτικό επάγγελμα, να μπορούν να αποκτήσουν γνώσεις και δεξιότητες κοντά στον τόπο κατοικίας τους ασκώντας παράλληλα με την εκπαίδευσή τους και γεωργική ή κτηνοτροφική δραστηριότητα. Η συζήτηση περιλάμβανε τη δημιουργία σχολών οι οποίες θα αφορούν τις θερμοκηπιακές και κηπευτικές καλλιέργειες, τη κτηνοτροφία και σχολή οίνου. Επίσης είχαμε επισημάνει το συγκριτικό πλεονέκτημα που διαθέτουν τα Καλάβρυτα με τον γαλακτοκομικό κτηνοτροφικό Συνεταιρισμό για τη δημιουργία γαλακτοκομικής σχολής.

·       Η ίδρυση των νέων γεωργικών σχολών

Με ιδιαίτερη χαρά είδαμε ότι μία προσπάθεια χρόνων του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου γίνεται πράξη.

Με την υπογραφή του μνημονίου συνεργασίας μεταξύ του Πανεπιστημίου Πατρών, της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, του Υπουργείο Παιδείας, του ΕΛΓΟ «ΔΗΜΗΤΡΑ», της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής και του Ιδρύματος «Καπετάν Βασίλη και Κάρμεν Κωνσταντακόπουλου» μπήκαν τα θεμέλια για τη δημιουργία των πρώτων γεωργικών σχολών. Στην Αμαλιάδα θα εκπαιδεύονται αγρότες στις θερμοκηπιακές καλλιέργειες και στο Μεσολόγγι στη κτηνοτροφία και την ιχθυοκαλλιέργεια. Ελπίζουμε ότι θα υπάρξει και ανάλογη πρωτοβουλία που θα αφορά τη σχολή Οίνου και Αμπέλου για την περιοχή της Αιγιάλειας, στην οποία υπάρχουν εξαιρετικά οινοποιία που υποστηρίζουν την καλλιέργεια της αμπέλου και της σταφίδας.

·       Ποιες πρέπει να είναι οι κατευθύνσεις των νέων σχολών

Οι νέες τάσεις που αντιμετωπίζει η αγροτική δραστηριότητα αφορούν την γεωργία ακριβείας, τη ρομποτική, την έξυπνη γεωργία. Παράλληλα η Στρατηγική της  Πράσινης Συμφωνία της Ε.Ε. εστιάζει στη μετάβαση της Ευρώπης σε ένα βιώσιμο σύστημα παραγωγής τροφίμων με ουδέτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα και τη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας.

Άρα το στοίχημα για τη γεωργία του μέλλοντος είναι η ενσωμάτωση της καινοτομίας και η προστασία του περιβάλλοντος. Γι αυτό, το γνωστικό αντικείμενο των νέων τμημάτων οφείλει να εστιάζει στην αποδοτική, αειφορική, έξυπνη και δίκαιη γεωργία. Θέλουμε οι νέες σχολές να εκπαιδεύσουν αγρότες που θα παράγουν ασφαλή και ποιοτικά τρόφιμα, θα υποστηρίζουν την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιοποικιλότητα. Θέλουμε αγρότες που θα μπορούν να ενσωματώσουν στην εργασία τους στο χωράφι τα νέα επιστημονικά δεδομένα.

 

Αθανάσιος Πετρόπουλος

Πρόεδρος

Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Πελοποννήσου

και Δυτικής Στερεάς Ελλάδας

Άρθρο μου στην εφημερίδα "Εφημερίδα Σύμβουλος" των Πατρών για τις προκλήσεις του νέου έτους 2022

 Το 2021 ήταν μια δύσκολη χρονιά για την Ελληνική ύπαιθρο. Ήταν μια χρονιά γεμάτη προκλήσεις και κρίσεις πέραν από κάθε σχεδιασμό και πρόβλεψη. 

Η υγειονομική κρίση συνεχίστηκε με την απώλεια χιλιάδων ανθρώπινων ζωών, με περιορισμούς στις μετακινήσεις και στις ανθρώπινες δραστηριότητες. Η περιβαλλοντική κρίση αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, εκδηλώθηκε με πυρκαγιές καταστρέφοντας μοναδικά δασικά οικοσυστήματα και με πλημμύρες, ανεμοθύελλές και χαλαζοπτώσεις που κατέστρεψαν μεγάλο μέρος του πάγιου γεωργικού κεφαλαίου και της παραγωγής. Και τέλος η ενεργειακή κρίση που προέκυψε ως αποτέλεσμα των γεωπολιτικών παιχνιδιών των ισχυρών κρατών, αύξησε το κόστος παραγωγής της αγροδιατροφής, συμπίεσε την παραγωγική βάση και τα εισοδήματα των οικονομικά ευάλωτων πολιτών.  

Οι κρίσεις που κληρονομεί το νέο έτος εγκυμονούν έναν σοβαρό κίνδυνο. Την εμφάνιση επισιτιστικής κρίσης. Η αύξηση του ηλεκτρικού ρεύματος επηρεάζει τη χρήση του νερού άντλησης για άρδευση και το κόστος λειτουργίας των σταβλικών και θερμοκηπιακών εγκαταστάσεων. Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου επιδρά άμεσα στις εκτατικές καλλιέργειες, ενώ η ανοδική τάση στις τιμές πώλησης των λιπασμάτων και των φυτοπραστατευτικών προϊόντων αυξάνουν τρομακτικά το κόστος παραγωγής. Αναμφίβολα αυτές οι συνθήκες οδηγούν σε μείωση των παραγόμενων ποσοτήτων τροφίμων. 

Σίγουρα όσοι εμπλεκόμαστε με την πρωτογενή παραγωγή, οφείλουμε να εργαστούμε για την επάρκεια του πληθυσμού με ποιοτικά και ασφαλή τρόφιμα. Όπως και για τη δημιουργία μηχανισμών πρόληψης και μετρίασης των επιπτώσεων από ακραία καιρικά φαινόμενα με στόχο την ενίσχυση του γεωργικού εισοδήματος. 

Το 2022 αν αξιοποιηθεί κατάλληλα μπορεί να μετατραπεί σε χρονιά ευκαιριών. Υπάρχουν δύο σημαντικές χρηματοδοτικές προκλήσεις: η εφαρμογής της Νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) και η υλοποίηση των δράσεων του Ταμείου Ανάκαμψης. Τα δύο αυτά ισχυρά χρηματοδοτικά εργαλεία προσφέρουν ευκαιρίες και πρέπει με κατάλληλη καθοδήγηση οι αγρότες μας να τα αξιοποιήσουν  Χρειάζονται όμως οι πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εφαρμοστούν από την Ελληνική Κυβέρνηση με κατευθύνσεις που δεν θα διευρύνουν τις ανισότητες.  

Στην Ελλάδα οι κοινοτικές ενισχύσεις δεν αξιοποιούνται σε τεχνολογίες αιχμής και εκσυγχρονισμού της γεωργικής εκμετάλλευσής αλλά στην κάλυψη των αναγκών βιοπορισμού των γεωργικών νοικοκυριών, ενώ υπάρχουν κοινωνικοί και οικονομικοί περιορισμοί που εμποδίζουν τους ανθρώπους της υπαίθρου στην υιοθέτηση της καινοτομίας.  

Στο πλαίσιο αυτό, το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο τα προηγούμενα χρόνια είχε ως κεντρικό θέμα διεκδίκησης την εφαρμογή του προγράμματος παροχής γεωργικών συμβουλών. Το 2022 είναι η χρονιά που ο Έλληνας αγρότης και κτηνοτρόφος θα μπορεί να έχει δίπλα του τον γεωπόνο και κτηνίατρο για να τον καθοδηγήσει και να υποστηρίξει την παραγωγή του.  

Στην Ευρώπη ο αγροτικός τομέας έχει ενσωματώσει την καινοτομία και τη συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων σε όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας. Η επιλογή και για τη χώρα μας είναι ξεκάθαρη. Το 2022 να αποτελέσει χρονιά καινοτομίας, συνεργειών και Ευφυούς Γεωργίας. 

'Τα δάση θέλουν πολιτικές πρόληψης και όχι καταστολής πυρκαγιών' στη Νικολέτα Τζώρτζη - "ΥΠΑΙΘΡΟΣ ΧΩΡΑ" 23/8/2021

Το δάσος δεν πρέπει να το θυμόμαστε μόνο όταν καίγεται.

Η προστασία των δασικών οικοσυστημάτων απαιτεί συγκεκριμένες ενέργειες όλο τον χρόνο. 

Απαιτεί πρόληψη και όχι καταστολή. 

Τον χειμώνα κάνεις καθαρισμούς δασών για να μειώσεις την καύσιμη ύλη, να ανοίξεις δασικούς δρόμους, να δημιουργήσεις αντιπυρικές ζώνες. Όταν ξεσπάσει πυρκαγιά, τις περισσότερες φορές είναι αργά». Με τα λόγια αυτά, ο πρόεδρος του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΓΕΩΤΕΕ) – Παράρτημα Πελοποννήσου και Δυτικής Στερεάς Ελλάδας, Θανάσης Πετρόπουλος, επισημαίνει στην «ΥΧ» την ανάγκη αλλαγής του μοντέλου αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών που ακολουθείται από το 1998, όταν η δασοπυρόσβεση από τις Δασικές Υπηρεσίες πέρασε στο Πυροσβεστικό Σώμα. 

«Τη φωτιά δεν τη σβήνεις με τα αεροπλάνα και τα ελικόπτερα το καλοκαίρι, όσα και αν αγοράσεις. Εάν σου ξεφύγει στο πρώτο μισάωρο και πάρει διαστάσεις, δύσκολα τη σταματάς μετά. Τη φωτιά τη σβήνεις από τον χειμώνα. 

Οι δασικές πυρκαγιές αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά κυρίως με δασοπυροσβέστες, αλυσοπρίονα, σκαπτικά μηχανήματα, αντιπυρικές ζώνες», αναφέρει ο κ. Πετρόπουλος και προσθέτει: 

«Η Δασολογία είναι ο επιστημονικός τομέας που μελετά και γνωρίζει καλύτερα από όλους το δάσος. Η ανασυγκρότηση των δασικών υπηρεσιών είναι ουσιαστικό προαπαιτούμενο για την πρόληψη των πυρκαγιών και τη σωστή διαχείριση των δασών. 

Μέρος των χρημάτων που διατίθενται στην καταστολή των πυρκαγιών και μετέπειτα στην αποκατάσταση των ζημιών, θα πρέπει να δίδονται για να στελεχωθούν οι δασικές υπηρεσίες, ώστε να συμβάλλουν στην πρόληψη. Αρκεί να τονίσουμε πως για το 2021 οι Δασικές Υπηρεσίες κοστολόγησαν τις παρεμβάσεις πρόληψης σε 17,7 εκατομμύρια ευρώ και αντ’ αυτού έλαβαν 1,7 εκατ. ευρώ.

Αυτό πρέπει να αλλάξει». Αλλαγή μοντέλου αναδασώσεων Το μεγάλο στοίχημα, όπως αναφέρει ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ Πελοποννήσου και Δυτικής Στερεάς Ελλάδας, είναι η αλλαγή του μοντέλου αναδασώσεων σε αστικά δάση, καθώς υπάρχουν πολλές άλλες επιλογές φύτευσης δέντρων που καίγονται πιο δύσκολα και δένουν άριστα με το ελληνικό τοπίο. «Τέτοια είναι οι δρύες, οι κουτσουπιές, οι χαρουπιές, οι ακακίες, τα πουρνάρια, τα κυπαρίσσια και άλλα αυτοφυή της ελληνικής υπαίθρου», αναφέρει χαρακτηριστικά. 

 Σε ό,τι αφορά τις πρόσφατες φωτιές στην Ηλεία, τόνισε πως θα πρέπει να αφήσουμε το δάσος μόνο του να αναγεννηθεί, ώστε να αποκατασταθεί όλη η ζωή που υπήρχε μέσα σε αυτό. Η Πολιτεία θα πρέπει να προβεί στα απαραίτητα αντιπλημμυρικά έργα, να περιορίσει τις λασπορροές και τις κατολισθήσεις. Εξίσου σημαντικό είναι σε περιοχές όπως η Αρχαία Ολυμπία, τα σπίτια που βρίσκονται σε δασικές εκτάσεις και καταστράφηκαν, να ξαναφτιαχτούν με άλλες προδιαγραφές, ώστε να είναι πιο «ανθεκτικά» στις φωτιές. 

 «Θα πρέπει, όπως εφαρμόζεται αντισεισμικός κανονισμός στα σπίτια, να υπάρχει και αντίστοιχος αντιπυρικός, για την προστασία των σπιτιών που βρίσκονται κοντά σε δασικές εκτάσεις. 

Επίσης, θα πρέπει να υπάρχει αντιπυρικό σχέδιο για κάθε δασικό οικισμό, ώστε κάθε κοινότητα να είναι προετοιμασμένη για το χειρότερο σενάριο», υποστηρίζει ο κ. Πετρόπουλος. Δυτική Ελλάδα, η πιο πυρόπληκτη περιφέρεια της χώρας 

Ο ίδιος, στηριζόμενος στα στοιχεία που έχει συλλέξει ο Αντιστράτηγος – Υπαρχηγός ΠΣ, ε.α., Ανδριανός Γκουρμπάτσης, τονίζει ότι η πιο πυρόπληκτη περιφέρεια της Ελλάδας, τόσο σε αριθμό δασικών πυρκαγιών, όσο και σε καμένες εκτάσεις κατά τα τελευταία 21 έτη, είναι η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και εντός αυτής η πιο πυρόπληκτη Περιφερειακή Ενότητα είναι η ΠΕ Ηλείας. Σύμφωνα με τα στοιχεία, ενώ πανελλαδικά σε πληθυσμό ανά 100.000 κατοίκων αντιστοιχούν 12,7 δασικές πυρκαγιές, στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας ανά 100.000 κατοίκους αντιστοιχούν 223,5 δασικές πυρκαγιές, ενώ στην Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας ανά 100.000 κατοίκους αντιστοιχούν 369,9 δασικές πυρκαγιές.

"Υπάρχουν και άλλα δένδρα" . Συνέντευξη στον Σωτήρη Παπανδρέου 2021 08 11 εφημερίδα "ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ"

Το ζήτημα της αναδάσωσης αποτελεί τα τελευταία χρόνια θέμα έντονων συζητήσεων στην Ελλάδα, καθώς το πεύκο είναι ένα όμορφο αυτοφυές δένδρο, το οποίο όμως σε περίπτωση πυρκαγιάς μετατρέπεται σε εμπρηστική βόμβα. Το θέμα απασχολεί και τον πρόεδρο του ΓΕΩΤΕΕ (Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας) Πελοποννήσου και Δυτικής Στερεάς Ελλάδας, Θανάση Πετρόπουλο, ο οποίος από την τραγωδία στο Μάτι το 2018, είχε αναδείξει αυτό τον προβληματισμό. Εξηγούσε από τότε, πόσο προβληματική είναι η εξάπλωση της «μονοκαλλιέργειας» των πεύκων, τα οποία ειδικά σε κατοικημένες περιοχές, μπορούν να γίνουν πολύ επικίνδυνα και απειλητικά για την ανθρώπινη ζωή και τις περιουσίες, όπως έχει αποδειχθεί πολλές φορές στο παρελθόν. ΜΟΝΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ «Το πεύκο είναι ένα όμορφο δένδρο από αισθητικής πλευράς, αυτοφυές της ελληνικής χλωρίδας, φυτρώνει και πολλαπλασιάζεται εύκολα και θέλει από καλλιεργητική φροντίδα τα ελάχιστα». Γι΄αυτό και αποτελεί την αγαπημένη επιλογή εργολάβων και αναδασωτών. Ιδίως όταν μιλάμε για την αναδάσωση περιοχών που βρίσκονται κοντά ή μέσα σε κατοικημένες ζώνες. Καθόλου τυχαία λοιπόν η προτροπή, «φύτεψε ένα δένδρο μπορείς», που κάποια στιγμή περιορίστηκε στο «φύτεψε κι εσύ ένα πεύκο, μπορείς». Ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ τόνισε όμως ότι «το πεύκο, όχι μόνο πιάνει εύκολα φωτιά, αλλά εφόσον πιάσει σβήνει πολύ δύσκολα», επισημαίνει ο κ. Πετρόπουλος. Το ρετσίνι με το οποίο είναι γεμάτο το πεύκο, είναι καύσιμο. Οταν το δένδρο καίγεται και αυτό το καύσιμο εξατμίζεται, προκαλείται μια χημική αντίδραση που εκλύει κηροζίνη υπό τη μορφή ενός σύννεφου που κινείται με τον άνεμο. «Μιλάμε δηλαδή για μια βόμβα, την οποία επιλέγουμε ακόμη και για κατοικημένες περιοχές», τονίζει. Ο Θανάσης Πετρόπουλος τόνισε στην «Π» πως ο ίδιος διαφωνεί με τη ριζική κατάργηση του πεύκου. Όπως και με την μονοκαλλιέργεια αυτού του δένδρου. Όπως σημειώνει, το δάσος είναι ένα ενιαίο οικοσύστημα που φιλοξενεί φυτά, ζώα, έντομα και μύκητες που συμβιώνουν αρμονικά. Οποιαδήποτε παρέμβαση για ριζική αναθεώρηση του συστήματος αναδασώσεων πρέπει να λαμβάνει σοβαρά υπόψη της, αυτή την παράμετρο. Όπως επίσης και το γεγονός ότι πρέπει να δούμε και άλλες εναλλακτικές δενδροφύτευσης στις καμένες εκτάσεις. Όπως εξηγεί ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ, υπάρχουν πολλές άλλες επιλογές φύτευσης με δένδρα που καίγονται πιο δύσκολα και δένουν άριστα με το ελληνικό τοπίο, όπως είναι οι δρύες, οι κουτσουπιές, οι χαρουπιές, οι ακακίες, τα πουρνάρια, τα κυπαρίσσια και άλλα αυτοφυή της ελληνικής υπαίθρου. «Πρέπει λοιπόν και στις αναδασώσεις να αλλάξουμε τον τρόπο σκέψης μας. Να υπάρχουν εναλλαγές δένδρων, έτσι ώστε να ανακόπτεται η ταχύτητα της φωτιάς, όταν ξεσπάσει», τονίζει ο Θανάσης Πετρόπουλος. Επίσης, η προστασία των δασικών οικοσυστημάτων θα πρέπει να περιλαμβάνει παρεμβάσεις όλο τον χρόνο και τέτοιες είναι οι καθαρισμοί δασών, η διάνοιξη δασικών οδών, η δημιουργία αντιπυρικών δρόμων και άλλων.

«Πρέπει να αλλάξει επιτέλους το μοντέλο των αναδασώσεων»

 

Συνέντευξη μου στην εφημερίδα Καθημερινή της Κυριακής 8/8/2021 στην Τάνια Γεωργιοπούλου

 «Tα όμορφα πεύκα, άσχημα καίγονται. Αναδασώσεις σωστές βόμβες»

Σύμφωνα με ειδικούς, το ρετσίνι με το οποίο είναι γεμάτο το πεύκο, είναι καύσιμο όπως το πετρέλαιο. Φωτ. INTIME NEWS / ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΠΑΝΤΑΗΣ

«Tα όμορφα πεύκα, άσχημα καίγονται. Αναδασώσεις σωστές βόμβες». Σε κείμενό του με αυτόν τον τίτλο το 2018, ο τότε νέος πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ (Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας) Πελοποννήσου και Δυτικής Στερεάς Ελλάδας, Θανάσης Πετρόπουλος, λίγες ημέρες μετά την τραγωδία στην Ανατολική Αττική, εξηγούσε πόσο προβληματική είναι η εξάπλωση της «μονοκαλλιέργειας» των πεύκων. Οπως όμως ο ίδιος επισημαίνει στην «Κ», όχι μόνο κάνουμε λάθη, αλλά δεν μαθαίνουμε από τα λάθη μας, ακόμα και όταν μας κοστίζουν ζωές. 

«Μια τραγωδία για να κάνει την εμφάνισή της χρειάζεται να την “υποδεχθούν” πολλές παθογένειες, από την πιο μικρή έως την πιο μεγάλη. Ακόμη και μια απλή λεπτομέρεια στην οποία δεν πάει ο νους μας, τουλάχιστον όχι τη στιγμή που πρέπει, είναι ικανή να πυροδοτήσει μια βόμβα με ανυπολόγιστες συνέπειες κατά την έκρηξή της», επισημαίνει. Ο λόγος για το πεύκο…

«Το πεύκο, αν και κατεξοχήν επικίνδυνο δένδρο, αποτελεί την αγαπημένη επιλογή εργολάβων και αναδασωτών. Ιδίως όταν μιλάμε για την αναδάσωση περιοχών που βρίσκονται κοντά ή μέσα σε κατοικημένες ζώνες», τονίζει ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ. Φυσικά η προτίμηση αυτή είναι αιτιολογημένη. «Το πεύκο είναι ένα όμορφο δένδρο από αισθητικής πλευράς, αυτοφυές της ελληνικής χλωρίδας, φυτρώνει και πολλαπλασιάζεται εύκολα και θέλει από καλλιεργητική φροντίδα τα ελάχιστα». Καθόλου τυχαία λοιπόν η προτροπή, «φύτεψε ένα δένδρο μπορείς», κάποια στιγμή περιορίστηκε στο «φύτεψε κι εσύ ένα πεύκο, μπορείς». 

«Το πεύκο, όχι μόνο πιάνει εύκολα φωτιά (σ.σ. για την ακρίβεια είναι βέβαιο ότι κάποια στιγμή θα καεί ως στοιχείο του κύκλου ζωής του, εφόσον αφεθεί χωρίς διαχειριστική φροντίδα), αλλά εφόσον πιάσει σβήνει πολύ δύσκολα», επισημαίνει ο κ. Πετρόπουλος. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το ρετσίνι με το οποίο είναι γεμάτο το πεύκο, είναι καύσιμο, όπως είναι το πετρέλαιο. Οταν το δένδρο καίγεται και αυτό το καύσιμο εξατμίζεται, προκαλείται μια χημική αντίδραση και βγαίνει κηροζίνη υπό τη μορφή ενός σύννεφου που κινείται με τον άνεμο. 

«Μιλάμε δηλαδή για μια κινητή βόμβα, την οποία επιλέγουμε ακόμη και για κατοικημένες περιοχές», τονίζει. 

Οπως εξηγεί, υπάρχουν πολλές άλλες επιλογές φύτευσης. «Υπάρχουν δένδρα που καίγονται πιο δύσκολα και δένουν άριστα με το ελληνικό τοπίο. Τέτοια είναι οι δρύες, οι κουτσουπιές, οι χαρουπιές, οι ακακίες, τα πουρνάρια, τα κυπαρίσσια και άλλα αυτοφυή της ελληνικής υπαίθρου. Πρέπει λοιπόν και στις αναδασώσεις να αλλάξουμε τον τρόπο σκέψης μας». Επίσης είναι πολύ σημαντικό, τονίζει, να υπάρχουν εναλλαγές δένδρων, «έτσι ώστε να ανακόπτεται η ταχύτητα της φωτιάς, όταν ξεσπάσει». Για να υπάρξει φωτιά στο δάσος χρειάζονται δύο πράγματα, ανάφλεξη και καύσιμη ύλη. «Την ανάφλεξη μπορούν να την προλάβουν τα μέτρα φύλαξης, τη μείωση της καύσιμης ύλης μπορούν να την κάνουν μόνο οι δασικές υπηρεσίες. Κάνουμε ένα σημαντικό λάθος, ασχολούμαστε με το δάσος μόνο όταν έχουμε πυρκαγιές. Η προστασία των δασικών οικοσυστημάτων θα πρέπει να περιλαμβάνει παρεμβάσεις όλο τον χρόνο και τέτοιες είναι οι καθαρισμοί δασών, η διάνοιξη δασικών οδών, η δημιουργία αντιπυρικών δρόμων και άλλων».

Δασικές Πυρκαγιές 2021 . Κάτι κάνουμε λάθος και πρέπει γρήγορα να το αλλάξουμε.

 

Δασικές Πυρκαγιές 2021.

Δεν είμαι οπαδός των σεναρίων συνομωσίας. Τα απεχθάνομαι.

 Δεν πιστεύω πως οι φωτιές μπήκαν για τις ανεμογεννήτριες! Για να μπουν ανεμογεννήτριες δεν χρειάζεται να καούν δάση. 

Δεν πιστεύω ότι σκοτεινές δυνάμεις εργάζονται για τον αφανισμό μας, γιατί απλά οι Έλληνες δεν είμαστε ο περιούσιος λαός του Κυρίου. 

Ο πλανήτης γη είναι ένα τεράστιο πάζλ και η Ελλάδα μια μικρή ψηφίδα. Αυτό είμαστε.

Πιστεύω ότι για την αναποτελεσματική δασοπυρόσβεση, ευθύνεται το μοντέλο αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών που εφαρμόζουμε από το 1998, όταν η δασοπυρόσβεση από τις Δασικές Υπηρεσίες πέρασε στο Πυροσβεστικό Σώμα.

Για όλα τα προβλήματα, τις λύσεις μπορούν να δώσουν η επιστημονική γνώση και οι θεσμοί της οργανωμένης πολιτείας. Για το δεύτερο ας μιλήσουν άλλοι, εμένα ας μου επιτρέψετε να αναφερθώ στο πρώτο.

Η Δασολογία είναι ο επιστημονικός τομέας που μελετά και γνωρίζει καλύτερα από όλους μας το δάσος. Στη λεκάνη της Μεσογείου πάντα υπήρχαν δασικές πυρκαγιές. Οι περίοδοι ξηρασίας, οι καύσωνες, τα πεύκα, δημιουργούσαν ιδανικές συνθήκες για φωτιές.

Στη χώρα μας η έκταση των καμένων δασών ανά έτος, ελάχιστα διαφοροποιείται. Υπάρχουν χρονιές ιδανικές για δασικές πυρκαγιές- λόγω κλιματικών συνθηκών- όπου τα ποσοστά καμένης δασικής γης αυξάνονται θεαματικά. Τέτοιες χρονιές ήταν το 1987, το 2007 και δυστυχώς το 2021. Το δυσάρεστο είναι ότι τα τελευταία 20 χρόνια έχουν αυξηθεί οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές, ζώα και κατεστραμμένα σπίτια.

Σήμερα προσπαθούμε να σβήσουμε τις πυρκαγιές στα δάση κυρίως από τον αέρα και όχι από το έδαφος. Το 2021 εξελίσσεται σε κακή χρονιά παρά το γεγονός ότι έχουμε τα περισσότερα εναέρια μέσα πυρόσβεσης από ποτέ.

Οι δασικές πυρκαγιές αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά κυρίως με δασοπυροσβέστες, αλυσοπρίονα, σκαπτικά μηχανήματα, αντιπυρικές ζώνες.

Η προστασία του δάσους απαιτεί ενέργειες όλο το χρόνο.

Και προστασία σημαίνει τον χειμώνα να κάνεις καθαρισμούς δασών για να μειώσεις την καύσιμη ύλη, να ανοίγεις δασικούς δρόμους, να δημιουργείς ζώνες. Για το 2021 οι Δασικές Υπηρεσίες κοστολόγησαν τις παραπάνω παρεμβάσεις τους σε17,7εκ€, αντ αυτού έλαβαν 1,7εκ €.

Και κάτι άλλο, το κτηματολόγιο και δασολόγιο αργούν, και οι βίλες φυτρώνουν ανάμεσα στα πεύκα.

Ανεξάρτητα εάν συμφωνεί κανείς με τις απόψεις μου, το σίγουρό είναι ότι δεν μπορούμε να αντέξουμε άλλα καμένα δέντρα, σπίτια και την απώλεια ανθρώπων και ζώων.

Κάτι δεν κάνουμε σωστά και πρέπει να το αλλάξουμε και η αλλαγή πρέπει να γίνει τώρα.

Δεν φταίνε τα δέντρα των βορείων προαστίων.

Νιώθω την ανάγκη να υπερασπιστώ τα δέντρα των βορείων προαστίων της Αθήνας που τα κλαδιά τους δεν άντεξαν το βάρος του χιονιού.

Αναφέρομαι στα πεύκα, στις κουκουναριές και στους κέδρους που κοσμούν τους δρόμους και τις αυλές των αστικών περιοχών. Το φύλλωμα τους το χειμώνα κατακρατά το χιόνι προσφέροντας μαγευτικό θέαμα, όμως όσο συνεχίζει η χιονόπτωση τα κλαδιά υποχωρούν, σπάζουν και προκαλούν προβλήματα. Κλείνουν τους δρόμους που το καλοκαίρι προσφέρουν τη δροσιά τους, καταπλακώνουν τα αυτοκίνητα που οι οδηγοί τα χρησιμοποιούν σαν φυσικά στέγαστρα, διακόπτουν την παροχή ρεύματος.

Σίγουρα τα μεγάλα κωνοφόρα δεν είναι τα πιο ανθεκτικά δέντρα στον ζόρικο χειμώνα. Ως αειθαλή που είναι, δεν αντέχουν στις χιονοθύελλές και στις ανεμοθύελλες. Ιδανικά δέντρα για τις χειμερινές συνθήκες είναι τα φυλλοβόλα. Οξιές, πλατάνια και βελανιδιές ρίχνουν τα φύλλα τους, αφήνουν τους ισχυρούς ανέμους να περάσουν αναμεσά στα κλαδιά τους, δεν συγκρατούν το χιόνι. Εύκολα λυγίζουν, δύσκολα σπάνε.

Στην Ελλάδα η ευθύνη δεν έχει πάντα όνομα. Όταν θέλουμε να την αποποιηθούμε, ρίχνουμε τη ευθύνη σε αυτούς που δεν έχουν κυριολεκτικά φωνή. Φταίει το χιόνι που κλείνει η εθνική οδός, φταίει το δέντρο που διακόπτεται η ηλεκτροδότηση, φταίει το μπαζωμένο ρέμα που πλημμυρίζει.

Το δέντρο είναι ένας ζωντανός οργανισμός που όσο ζει αναπτύσσεται. Από τους κατόχους τους χρειάζονται φροντίδα.

Οι μετεωρολόγοι είχαν προβλέψει με ακρίβεια τι θα συμβεί. Όλοι γνώρισαν.

Όσον αφορά την ευθύνη, τα πράγματα είναι απλά και ξεκάθαρα.

Οι δήμοι έχουν την ευθύνη για την αστική δεντροκομία, οι πολίτες για τα δέντρα εντός των ιδιοκτησιών τους, ο πάροχος ηλεκτρικού ρεύματος για τους χώρους διέλευσης των εναέριων καλωδίων, η περιφέρεια για την υπογειοποίηση των εναέριων καλωδίων, η κυβέρνηση για τον γενικό σχεδιασμό και η δικαιοσύνη για την απόδοση ευθυνών.

Εάν ο καθένας «σκούπιζε» το κατώφλι του, σιγουρά ο κόσμος θα ήταν καθαρότερος.

Τι (να) αναμένουμε το 2021 για τη γεωργία της περιοχή μας.

 Τι (να) αναμένουμε το 2021 για τη γεωργία της περιοχή μας.

Το 2020 ήταν μια δύσκολη χρονιά που δημιούργησε ανακατατάξεις στην παγκόσμια οικονομία, και διαμόρφωσε νέες σκέψεις και συμπεριφορές. Συλλέξαμε εμπειρίες και διδάγματα προσαρμογής. Η νέα χρονιά ξεκινά με αισιοδοξία ως προς την αντιμετώπιση της πανδημίας. Η ανακάλυψη του εμβολίου γεννά ελπίδες για επιστροφή στην κοινωνικότητα και για την ομαλή λειτουργία της οικονομίας. Σε καμία περίπτωση όμως δεν πρέπει να πιστέψουμε πως θα λειτουργήσει σαν το ελιξίριο που θα γιατρέψει όλες τις παθογένειες των προηγούμενων χρόνων.

Η Ελληνική γεωργία όπως και στην χρηματοπιστωτική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας, έτσι και στη σημερινή υγειονομική κρίση, έδειξε τεράστια αντοχή και προσαρμοστικότητα. Αναζητώντας δίκτυα διακίνησης, μπόρεσε και κάλυψε την πώληση των προϊόντων. Ενδεικτικό της προσαρμοστικότητας της είναι το παράδειγμα της φράουλας, που παρά των δυσκολιών μεταφοράς προς τη Ρωσία, αξιοποίησε τα δίκτυα της πρώτης κρίσης και κάλυψε την πώληση των παραγόμενων προϊόντων σε ικανοποιητικές τιμές.

Ο πρωτογενής τομέας θα πρέπει να αντιμετωπιστεί σαν είναι ένας κρίκος στην αδύναμη αλυσίδα της Ελληνικής Οικονομίας. Όταν ένας κρίκος σπάσει, συμπαρασύρει και τους υπόλοιπους. Εξ αίτιας των περιορισμών στην εστίαση και τον τουρισμό υπήρξαν γεωργικά προϊόντα που δέχτηκαν αρκετά μεγάλη πίεση. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν το κρασί και το ψάρι που καταναλώνονται κυρίως μέσω της εστίασης. Συμπερασματικά η υγειονομική κρίση διδάσκει για την ανάγκη ολιστικής προσέγγισης στον αναπτυξιακό σχεδιασμό της οικονομίας.

Η ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα δεν γίνεται με ευχές. Θέλει γενναία χρηματοδότηση. Το 2021 βρίσκονται σε διαβούλευση πολλά σχέδια οικονομικής ανάκαμψης: Η Νέα ΚΑΠ, το Ταμείο Ανάκαμψης, η Πράσινη Συμφωνία, η μελέτη Πισσαρίδη, τα περιφερειακά σχέδια για την κλιματική αλλαγή.

Είναι μια μεταβατική περίοδος, και οι αποφάσεις που θα πάρουμε θα διαμορφώσουν τη νέα εποχή. Στην περιοχή μας υπάρχουν χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα που αναζητούν λύσεις. Το 2021 αναμένουμε να είναι η χρονιά διεκδικήσεων και σχεδιασμού αξιοποίησης των χρηματοδοτικών εργαλείων.

Η πανδημία ανέδειξε αυτονόητες αλήθειες. Η εργασία στο χωράφι δεν μπορεί να αντικατασταθεί με τηλεργασία, και οι αγροτικές εργασίες δεν έχουν περιθώρια αναβολής. Οι νέες πρακτικές που εισήγαγε η πανδημία στην εργασία, άλλαξαν νοοτροπίες χρόνων, βοήθησαν να εξοικειωθούν οι Έλληνες με τις διαδικτυακές εφαρμογές. Η γεωργία οφείλει να προσαρμοστεί για να επιβιώσει. Στην περιοχή μας υπάρχει το Πανεπιστήμιο Πατρών και αρκετές νεοφυείς επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην καινοτομία. Η γεωργία είναι το πεδίο εκείνο, όπου καινοτόμες εφαρμογές ευφυούς γεωργίας μπορούν να βρουν εφαρμογή.

Η πανδημία μας υπενθύμισε με βίαιο τρόπο, πως η πορεία στη ζωή δεν είναι γραμμική. Πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση καθημερινά. για να μην χάνουμε τις ευκαιρίες που έρχονται. Η νέα ψηφιακή πραγματικότητα είναι η νέα ευκαιρία για την περιοχή, και αφορά όλους τους τομείς της οικονομίας. Ας ελπίσουμε ότι το παλιό έτος θα είναι διδακτικό, δεν θα καταγράψει άλλες χαμένες ευκαιρίες ώστε το νέο έτος να είναι καλύτερο από τα προηγούμενα.

 

Αθανάσιος Πετρόπουλος

Πρόεδρος Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου

Πελοποννήσου και Δυτικής Στερεάς Ελλάδας

Πρυτανικές εκλογές 2020

 ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΩΤΕΕ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΤΟ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΧΕΛΜΟΥ ΒΟΥΡΑΙΚΟΥ

Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας / Παράρτημα Πελοποννήσου & Δυτικής Στερεάς Ελλάδας υπέγραψε Συμφωνητικό Συνεργασίας με το Φορέα Διαχείρισης Χελμού – Βουραϊκού. Με το εν λόγω Συμφωνητικό Συνεργασίας, καθορίζεται ένα πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των δύο συμβαλλόμενων φορέων σε θέματα κοινού επιστημονικού ενδιαφέροντος που σχετίζονται με το Εθνικό Πάρκο και το Γεωπάρκο Χελμού – Βουραϊκού, όπως παροχή επιστημονικής γνώσης και συμβουλών γεωτεχνικού περιεχομένου για την προστασία, διαχείριση και ανάδειξη των γεωτόπων στα όρια ευθύνης του Γεωπάρκου, την προστασία των φυσικών μνημείων και της φυσικής κληρονομιάς, για τη χρήση ορθών πρακτικών στις καλλιέργειες, την κτηνοτροφία, τη δασοπονία αλλά και τα αγροτοκτηνοτροφικά προϊόντα.

Ως Εθνικά πάρκα χαρακτηρίζονται εκτάσεις μεγάλης οικολογικής ή βιολογικής σημασίας. Στις περιοχές αυτές προστατεύεται το φυσικό περιβάλλον από κάθε δραστηριότητα ή επέμβαση που είναι δυνατόν να μεταβάλλει ή να αλλοιώσει τη φυσική κατάσταση, σύνθεση ή εξέλιξή του. Κατ’ εξαίρεση μπορούν να επιτρέπονται, σύμφωνα με τις ειδικότερες ρυθμίσεις του οικείου κανονισμού, η εκτέλεση εργασιών, ερευνών και η άσκηση ασχολιών και δραστηριοτήτων, κυρίως παραδοσιακών, εφόσον δεν έρχονται σε αντίθεση με τους σκοπούς προστασίας.

            Ως Γεωπάρκα χαρακτηρίζονται περιοχές με σαφώς καθορισμένα όρια που έχουν μια αξιοσημείωτη γεωλογική κληρονομιά σε συνδυασμό με μια στρατηγική για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Η οικολογική αξία της Προστατευόμενης Περιοχής Χελμού – Βουραϊκού,  όσον αφορά στο χλωριδικό της πλούτο, είναι τεράστια. Η γεωμορφολογία του εδάφους, η διαμόρφωση διαφορετικών οικοσυστημάτων, το υψομετρικό εύρος σε συνδυασμό με την εναλλαγή των εποχών, έχουν συμβάλλει στη διαμόρφωση ποικίλων μικροθέσεων, στις οποίες τα είδη έχουν προσαρμοστεί με εντυπωσιακή εξειδίκευση. Αντίστοιχα αξιόλογη είναι και η πανίδα της περιοχής, περιλαμβάνοντας σημαντικό αριθμό εντόμων, αμφίβιων, ερπετών, πουλιών και θηλαστικών. Τα είδη αυτά αποτελούν μέρος της παγκόσμιας βιολογικής κληρονομιάς και έχουμε ηθική υποχρέωση να τα διαφυλάξουμε.

Το  Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας / Παράρτημα Πελοποννήσου & Δυτικής Στερεάς Ελλάδας υπηρετώντας το θεσμικό του ρόλο, θα συμβάλλει στην παροχή τεχνογνωσίας και επιστημονικής γνώσης σε θέματα γεωτεχνικού περιεχομένου της Προστατευόμενης Περιοχής Χελμού – Βουραϊκού, στο πλαίσιο ένταξης της περιοχής στο Ευρωπαϊκό και Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων υπό την αιγίδα της UNESCO.

Για τη Διοικούσα Επιτροπή

Ο Πρόεδρος

Αθανάσιος Πετρόπουλος

Γεωπόνος